ادراک کیفیت محیط یادگیری و دلالت‌های طراحی بازی‌محور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیارگروه‌معماری،دانشکده توسعه و آبادانی دکتراقبالی،موسسه آموزش‌عالی‌عمران‌و توسعه،همدان،ایران

10.22034/ats.2026.2093153.1042
چکیده
کاهش انگیزش، مشارکت و درگیری شناختی دانش‌آموزان، همراه با محدودیت برخی محیط‌های یادگیری در پاسخ‌گویی به نیازهای ادراکی و تجربی کودکان، ضرورت توجه هم‌زمان به ادراک دانش‌آموزان از محیط آموزشی و راهبردهای بازی‌محور را برجسته می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی ادراک دانش‌آموزان دوره ابتدایی از ارتباط ویژگی‌های محیط یادگیری، بازی‌وارسازی و یادگیری مبتنی بر بازی با تجربه یادگیری، توان شناختی ادراک‌شده و دلبستگی به مدرسه انجام شد. توان شناختی ادراک‌شده در این پژوهش شامل توجه و تمرکز، حافظه فعال، حل مسئله و تفکر خلاق است. روش پژوهش کمی و از نوع توصیفی ـ پیمایشی بود. نمونه پژوهش شامل ۳۸۴ دانش‌آموز دوره ابتدایی در 3مدرسه دولتی دخترانه پایه سوم تاششم منتخب شهر همدان بود که به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب شدند . داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته ۳۶ گویه‌ای و در قالب طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS 26، آزمون کولموگروف–اسمیرنف، t تک‌نمونه‌ای و فریدمن تحلیل شد. نتایج نشان داد میانگین ارزیابی پاسخ‌دهندگان از مؤلفه‌های محیط یادگیری بالاتر از مقدار معیار مقیاس بود و در رتبه‌بندی فریدمن، تنوع فضای کالبدی، آرامش و راحتی محیط، مناظر طبیعی و تنوع رنگی به‌ترتیب در رتبه‌های نخست تا چهارم قرار گرفتند. همچنین، دانش‌آموزان بازی‌وارسازی و یادگیری مبتنی بر بازی را با انگیزش، مشارکت و کیفیت مطلوب‌تر تجربه یادگیری مرتبط دانستند. یافته‌ها بیانگر اهمیت ادراک دانش‌آموزان از ویژگی‌های محیط یادگیری و راهبردهای بازی‌محور در شکل‌گیری تجربه آموزشی مطلوب، توان شناختی ادراک‌شده و احساس تعلق به مدرسه است. با توجه به ماهیت خودگزارشی و پیمایشی داده‌ها، نتایج ناظر بر ادراک دانش‌آموزان است و نباید به‌عنوان سنجش عینی کیفیت کالبدی مدارس، اثبات رابطه علّی یا تأیید نقش میانجی تجربه یادگیری تفسیر شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Perceptions of Learning Environment Quality and Implications for Play-Based Design

نویسنده English

Roya Sadeghi Fereshteh
Department of Architecture Faculty of Dr. Ali Eqbali Sustainable Development, University College of Omran_Toseeh, Hamedan, Iran
چکیده English

This study aims to investigate the integrated role of gamification, game-based learning, and educational space design in enhancing cognitive strength and place attachment among primary school students. In response to the growing need for experience-oriented learning environments in contemporary education, the research proposes a holistic framework that links pedagogical strategies with spatial design to improve learning outcomes. A quantitative, descriptive–analytical and survey-based methodology was employed. Data were collected using a researcher-developed questionnaire based on a five-point Likert scale. The study population consisted of primary school students, and the sample size was determined using Cochran’s formula. Data analysis was conducted using SPSS software, applying Kolmogorov–Smirnov, one-sample t-test, and Friedman ranking tests. The findings revealed that all components of educational space design have a statistically significant effect on the learning experience (p < 0.05), with spatial diversity and environmental quality identified as the most influential factors. Moreover, gamification and game-based learning were found to significantly enhance cognitive engagement and motivation. The results further indicate that learning experience acts as a mediating variable that connects environmental and educational factors with cognitive and emotional outcomes. Ultimately, this mediating process contributes to the enhancement of cognitive strength and the development of place attachment among students. The study concludes that integrating game-based learning strategies with well-designed educational environments can significantly improve learning quality, increase student engagement, and strengthen emotional bonds with school environments in primary education contexts.

کلیدواژه‌ها English

Educational Space Design
Gamification
Game-Based Learning
Learning Experience
Place Attachment
Cognitive Strength

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 10 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 13 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 15 تیر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 19 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 19 مرداد 1405