تحلیل فرهنگ مصرفی و جذابیت‌های مدرن: عوامل مؤثر بر پرسه‌زنی زنان در محیط‌های تجاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

چکیده
رفتار پرسه‌زنی زنان در محیط‌های تجاری، به‌عنوان یک پدیده اجتماعی-فرهنگی، تحت تأثیر عوامل متعددی ازجمله فرهنگ مصرفی، جذابیت‌های مدرن، امنیت روانی و تعاملات اجتماعی قرار دارد. فضاهای تجاری مدرن، به دلیل طراحی‌های معمارانه خلاقانه و محیط‌های امن، بستری برای تعاملات اجتماعی و بازتعریف هویت اجتماعی زنان فراهم می‌کنند. بااین‌حال، نقش عوامل ساختاری و روانی در این رفتار کمتر مورد تحلیل جامع قرار گرفته است. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر فرهنگ مصرفی و جذابیت‌های مدرن بر رفتار پرسه‌زنی زنان در محیط‌های تجاری انجام شده است. به‌منظور دستیابی به این هدف، سؤالاتی نظیر «کدام عوامل بیشترین تأثیر را بر رفتار پرسه‌زنی زنان دارند؟» و «نقش امنیت روانی و عدالت جنسیتی در تقویت تجربه زنان در این فضاها چیست؟» مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه، از روش تحقیق ترکیبی تودرتو استفاده شد. ابتدا مرور نظام‌مند منابع دست‌اول برای شناسایی متغیرها انجام شد. سپس، تکنیک دلفی به کار گرفته شد تا مؤلفه‌های کلیدی مرتبط با فرهنگ مصرفی و جذابیت‌های مدرن استخراج و تدقیق شوند. در نهایت، داده‌های کمی از طریق پرسشنامه‌ای مبتنی بر طیف لیکرت جمع‌آوری و با استفاده از آزمون‌های همبستگی اسپیرمن و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که امنیت روانی و جذابیت‌های مدرن، به‌ترتیب با ضرایب همبستگی 865/0 و 821/0، بیشترین تأثیر را در رفتار پرسه‌زنی زنان دارند. در مقابل، متغیر معنوی-فرهنگی کمترین تأثیر را بر این رفتار نشان داد. همچنین، عدالت جنسیتی با کاهش نابرابری‌ها و تقویت دسترسی برابر، عاملی مهم در افزایش مشارکت زنان در این محیط‌ها شناخته شد. یافته‌ها بیانگر آن است که طراحی محیط‌های تجاری باید بر تقویت ابعاد امنیت، جذابیت‌های بصری و تعاملات اجتماعی متمرکز باشد تا تجربه‌ای مطلوب برای زنان فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Consumer Culture Analysis and Modern Attractions: Influential Factors on Women's Strolling Behavior in Commercial Spaces

نویسندگان English

Alireza Pahlavan 1
Keyvan Ahzan 2
Mahdi Fallahi 3
1 Assistant Professor, Department of Architecture, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Civil Engineering, Islamic Azad University, Shahre Qods Branch, Tehran, Iran.
3 Master of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tehran University of Art, Tehran, Iran.
چکیده English

Women's strolling behavior in commercial spaces, as a socio-cultural phenomenon, is influenced by various factors, including consumer culture, modern attractions, psychological security, and social interactions. Modern commercial spaces, due to their innovative architectural designs and safe environments, provide a setting for social interactions and the redefinition of women's social identity. However, the structural and psychological factors affecting this behavior have received limited comprehensive analysis. This study aims to examine the impact of consumer culture and modern attractions on women's strolling behavior in commercial spaces.To achieve this goal, the research explores questions such as "Which factors have the most significant influence on women's strolling behavior?" and "What is the role of psychological security and gender equity in enhancing women's experiences in these spaces?" A nested mixed-methods approach was employed in this study. Initially, a systematic review of primary sources was conducted to identify the relevant variables. Subsequently, the Delphi technique was used to extract and refine key components related to consumer culture and modern attractions. Finally, quantitative data were collected through a Likert-scale questionnaire and analyzed using Spearman correlation and multiple regression tests.The findings indicate that psychological security and modern attractions, with correlation coefficients of 0.865 and 0.821, respectively, have the highest impact on women's strolling behavior. Conversely, spiritual-cultural variables had the least effect on this behavior. Moreover, gender equity was identified as a crucial factor in increasing women's participation in these environments by reducing inequalities and promoting equal access. The results suggest that the design of commercial spaces should focus on enhancing security, visual appeal, and social interactions to create a more favorable experience for women.

کلیدواژه‌ها English

Women's Strolling
Consumer Culture
Psychological Security
Modern Attractions
Gender Equity
1-    آقا ملایی، سحر؛ نیکخواه، هدایت؛ و مقصودی، سوده(1399). مدرنیته، فرهنگ مصرفی و سبک زندگی. یک تحلیل جامعه‌شناختی در شهر کرمان، فصلنامه مطالعات فرهنگ - ارتباطات، 21(51)، 193-228.
doi:10.22083/jccs.2020.152920.2592
2-    پیربابایی، محمدتقی؛ و فتحعلی بیگلو، منا(1399). مصرف فرهنگی شهر: بررسی تطبیقی فرهنگ مصرف در شهر غربی و اسلامی، نشریه فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 5(1)، 73-86..
3-    دباغی، حمیده؛ و بهاری، مژده(1403). اولویت‌بندی نیازهای زنان در فضاهای عمومی شهری، نشریه توسعه محلی (روستایی - شهری)، 16(1)، 43-58. 
doi:10.22059/jrd.2024.374635.668850
4-    رضایی، حسن؛ و عطارزاده کرمانی، شادی(1398). بررسی روش‌های افزایش تعاملات با هدف ارتقا کیفیت زندگی شهری در مجتمع‌های تجاری، مطالعات طراحی شهری و پژوهش‌های شهری، 4 (7)، 57-69.
5-    ریاضی، سیدابوالحسن(1392). تصویری از فرهنگ مصرفی جامعه ایران با استفاده از داده‌های یک پیمایش ملی پیرامون گذران اوقات فراغت. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 6(4)، 137-153.
doi:10.7508/ijcr.2013.24.006
6-    سامانی نژاد، محمدجواد؛ خداکرمیان گیلان، ندا؛ و بابایی فرد، اسدالله(1401). نقش شهرهای مصرفی در زندگی شهروندان با رویکرد مردم نگارانه (مورد مطالعه: شهر کرمانشاه). پژوهش‌های معماری نوین، 2 (6)، 7-22.
dor:20.1001.1.28209818.1401.2.4.2.3
7-    عسگری، علی؛ و فتحی، راضیه(1400). تأثیرپذیری و تأثیرگذاری معماری و شهرسازی از فرهنگ مصرفی معاصر. مطالعات میان فرهنگی، 16 (46)، 103-132.
dor:20.1001.1.17358663.1400.16.46.5.3
8-    عسگری، علی؛ نصیر سلامی، سید محمدرضا؛ سلطان‌زاده، حسین؛ و هاشم نژاد شیرازی، هاشم(1397). معماری مصرفی. تحلیلی معناشناختی بر پدیده مصرف در مراکز بزرگ خرید شهری. نشریه باغ نظر، 15(59)، 17-28.
9-    فرح‌زاد، مریم، رفیعیان، مجتبی، کامیابی، سعید، و ارغان، عباس(1400). سنجش ترجیحات حضوری زنان در عرصه‌های عمومی شهر تهران. فصلنامه آمایش محیط، 13 (51)، 23-42.
dor:20.1001.1.2676783.1399.13.51.2.7
10-    فلاحی، مهدی؛ و یزدانفر، هانا(1403). فرهنگ مصرفی در مجتمع‌های تجاری کلان‌شهرهای ایران. پژوهش‌های معماری نوین، 4 (11)، 79-91.
11-    قدسی، علی‌محمد؛ نقدی، اسدالله؛ و رویین‌تن، محبوبه(1396). تصور ذهنی و تجربه عینی زنان از امنیت (موردمطالعه: زنان شاغل در بخش غیررسمی در شهر همدان). فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 6 (2)، 285-306.
12-    قرانی دامداباجا، لیلا؛ صدیق اورعی، غلامرضا؛ و اصغرپور ماسوله، احمدرضا (1402). عوامل مؤثر بر جامعه‌پذیری مصرف در بین جوانان شهر تهران: مبتنی بر نظریه زمینه‌ای. نشریه علوم اجتماعی، 20(1)، 1-41.
13-    مدنی، محمدهادی(1397). تحلیلی از فرهنگ مصرفی و سبک زندگی اسلامی در ترکیه. نشریه معرفت فرهنگی اجتماعی، 9(3)، 87.
14-    یوسفی، ماندانا؛ آیوازیان، سیمون؛ رئیسی، ایمان؛ سهیلی، جمال‌الدین؛ و رهبری منش، کمال(1398). مصرف‌گرایی در معماری با تأکید بر مبانی نشانه‌شناسی معماری عامه‌پسند، مجله مطالعات رفتار مصرف‌کننده، 6(2)، 270-296. doi:10.34785/J018.2019.149
15-    Alizadeh, H., Bork-Hüffer, T., Kohlbacher, J., Mohammed-Amin, R. K., & Naimi, K. (2024). The contribution of urban public space to the social interactions and empowerment of women. Journal of Urban Affairs, 46(4), 717-740. doi:10.1080/07352166.2022.2095915
16-    Asgari, A. (2023). Comparing Mental Pattern of Architects and Users to Increase Belonging to a Place in Commercial Sociable Spaces; Case Study: Café-Restaurant Area of two Royal and Golestan Complexes in Shahrak-e-Gharb of Tehran, Iran. Armanshahr Architecture & Urban Development, 16(42), 135-144. doi:10.22034/AAUD.2023.271382.2414
17-    Hajer, Maarten, & Arnold Reijndorp. 2000. In search of new public domain, Rotterdam. NAi Publishers. Hanson, J. Urban transformations: A history of design ideas. Urban Design International 5: 97122.
18-    Harvey, D. (2013). The political economy of public space. In The politics of public space (pp. 17-34). Routledge.
19-    Jackson, Peter, & Nigel Thrift. 1995. Geographies of consumption in Miller D ed Acknowledging consumption: 2.
20-    Knox, Paul L. Cities and design. Routledge, 2011.
21-    Papadopoulou, A. (2024). Listen, talk, repeat: women's journey through architecture and environmental consciousness. Frontiers in Sustainable Cities, 6, 1327925. doi:10.3389/frsc.2024.1327925
22-    Pettersen, G. R., Nordbø, E. C., Skipstein, A., & Ihlebæk, C. (2024). Shopping centres as third places: Sociodemographic differences in use of shopping centres and non-shopping motivations for visits. Cities, 153, 105268. doi:10.1016/j.cities.2024.105268

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 08 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 08 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1403