‌معماری پیش‌ساخته پاسخی راهبردی به بحران‌های چندلایه شهری؛ مطالعه تطبیقی تجارب اروپایی و امکان‌سنجی پیاده‌سازی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معماری و شهرسازی،مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا،بوئین زهرا ،ایران

10.22034/ats.2026.2094706.1061
چکیده
شهرهای معاصر، به‌ویژه در بستر اروپا، همواره با گونه‌ای از آشفتگی و بحران‌های پیوسته درگیرند که ماهیت آن‌ها در طول زمان دگرگون می‌شود. در کنار مسائل دیرینه‌ای همچون کمبود مسکن ارزان‌قیمت، چالش‌های نوظهوری نظیر موج‌های مهاجرتی، پیامدهای فزاینده تغییرات اقلیمی و همه‌گیری کرونا، ضرورت بازاندیشی در راهبردهای مدیریت شهری را دوچندان ساخته است. در این میان، معماری پیش‌ساخته با بهره‌گیری از فناوری‌هایی نظیر سازه‌های پانلی بزرگ، ساختمان‌های مدولار و بناهای سیار، این ظرفیت را دارد که ضمن هم‌سویی با اصول توسعه پایدار، پاسخی سریع و کارآمد به این بحران‌های چندلایه ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معماری پیش‌ساخته در مواجهه با بحران‌های شهری معاصر و امکان‌سنجی کاربست آن در ایران انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی است و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری شده‌اند. مقاله با مرور مبانی نظری و نمونه‌های موفق در کشورهای اروپایی (با تأکید بر تجربه لهستان) و سپس تحلیل وضعیت موجود در ایران از حیث قوانین، زیرساخت‌ها، موانع و ظرفیت‌ها، به ارائه چارچوبی برای بومی‌سازی این فناوری می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری پیش‌ساخته می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش زمان و هزینه ساخت، پاسخ به نیازهای اضطراری و انطباق با تغییرات اقلیمی باشد؛ با این حال، پیاده‌سازی موفق آن در ایران نیازمند اصلاح قوانین، ارتقای سطح تخصص نیروی انسانی و تغییر نگرش از نگاه موقت‌انگارانه به رویکردی دائمی و پایدار است. در نهایت، پیشنهادات عملیاتی در سه سطح کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت برای تسهیل این فرایند ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Prefabricated Architecture as a Strategic Response to Multilayered Urban Crises; A Comparative Study of European Experiences and Feasibility Assessment for Implementation in Iran

نویسنده English

Safoura Rouhi
Department of Architecture and Urban Planning, Buein Zahra Technical University, Buein Zahra, Iran.
چکیده English

شکل‌دهی به محیط ساخته‌شده در شهرهای معاصر، کاری دشوار، میان‌رشته‌ای و پیچیده است که طراحان را ملزم به حل مسائل موجود و در حال پیدایش می‌کند. طراحان با تخصص‌های گوناگون، از جمله معماران، مسئولیت شکل کنونی و آینده شهرها را بر عهده دارند و موظف‌اند ابزارهایی را جستجو کنند که بتوانند بحران‌های شهری کنونی و بالقوه را حل کنند. این نوشتار، از منظر یک معمار حرفه‌ای، فرصتی برای ارائه راه‌حل‌هایی برای دست‌کم برخی از این مسائل از طریق به‌کارگیری اصول فناوری مدرن ساختمان می‌بیند. مقاله حاضر به تعریف مسائل شهری معاصر پرداخته و بررسی می‌کند که چگونه می‌توان با استفاده از فناوری‌های پیش‌ساخته، این مسائل را مرتفع ساخت نقطه آغازین این تأملات، بحران شهر است. در حالی که هم‌اکنون اکثریت جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌کنند، پژوهش‌ها و پیش‌بینی‌های گوناگون حاکی از آن است که سهم شهرنشینان در سال‌های آینده نیز افزایش خواهد یافت. انبوه ساکنان-کاربران و نیازهای متنوع آن‌ها، شهر را به صحنه‌ای تبدیل کرده که در آن، هم مسائل «ابدی» (همچون مسکن) و هم مسائل همواره نوظهور (مانند گسترش بی‌رویه شهری، سلطه خودرو، تغییرات اقلیمی و همه‌گیری‌ها) همراه با تعارضات و چالش‌های مرتبط با آن‌ها پدیدار می‌شوند. ظهور چالش‌ها، سازگاری با آن‌ها و کاهش اثرات نامطلوبشان را می‌توان به‌عنوان بحرانی پایدار توصیف کرد

کلیدواژه‌ها English

Prefabricated Architecture
Urban Crisis
Modular Architecture
Comparative Study
Feasibility Study
Iran
European Experiences

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 25 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 24 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 27 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 02 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 02 آبان 1405