معماری بومی در طراحی پایدار سکونتگاه‌های روستایی (نمونه موردی روستاهای وِنان و کهندان قم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری دانشگاه شهاب دانش، قم، ایران.

2 واحد یادگار امام خمینی شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده
هنوز در روستاهای ایران با توجه به قدمت بالای آن و دارا بودن بافت باارزش می‌توان مجموعه‌ای متناسب و همگن را دید که در آن ارتباطات، عملکردها و کارکردهای فضاها در مسکن یک نظام اجتماعی اقتصادی و فرهنگی متناسب را در برگرفته باشد. روستاهای ونان و کهندان بافت نسبتاً ارزشمند ازنظر معماری بومی و درخور مطالعه هستند که گونه‌های موجود مسکن روستایی در این مقاله ازجمله نمونه‌های بررسی‌شده در این پژوهش محسوب می‌شوند. در این تحقیق ازآنجاکه می‌بایست به بررسی ویژگی‌های روستا پرداخته شود، روش کیفی برای توصیف داده‌ها و بررسی نمونه موردی و روش تحلیلی برای نتیجه‌گیری از داده‌های گردآوری‌شده است. در این بررسی روستاها ازنظر استقرار و سیما و منظر و بافت و مسکن موردمطالعه قرارگرفته‌اند و از دو دیدگاه ارزیابی الگوی اقلیمی و ارزیابی الگوی فضایی-عملکردی مورد تحلیل قرارگرفته‌اند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد ویژگی‌های برجسته معماری بومی این روستاها شامل هماهنگی بافت با شیب زمین، تنظیم فضاهای مسکونی روستایی بر اساس نیازهای خانواده، توجه به عوامل اقلیمی و فرهنگ مردم روستا است. علاوه بر این، ثبت و مستندسازی این سکونتگاه‌ها باعث شده تا اسناد و مدارک مربوط به آن‌ها تهیه شود و در حفاظت از روستا و توسعه ساخت‌وسازهای آینده کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Indigenous Architecture in the Sustainable Design of Rural Settlements (Case Study: Venan and Kohandan villages in Qom)

نویسندگان English

Mohsen Golriz 1
Seyyed Ehsan Mousavi 2
1 Department of Architecture, Shahab Danesh University, Qom, Iran.
2 Imam Khomeini Memorial Branch, Shahr-e Ray, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Unlike many contemporary urban constructions that have lost their Iranian identity and are developed without consideration for cultural values and principles of sustainable and Iranian architecture. Still in the villages of Iran, due to its high age and Valuable texture, a proportionate and homogeneous collection can be observed, in which the connections, functions and roles of the spaces in housing encompass a proportionate socio-economic and cultural system. The villages of Venan and Kohandan Baft are relatively valuable in terms of native architecture and worthy of study, with the existing types of rural housing in this article being among the examples examined in this research. In this study, the villages have been studied in terms of settlement, appearance, landscape, texture, and housing, and they have been analyzed from two perspectives: the assessment of the climatic pattern and the assessment of the spatial-functional pattern. In this research, since the characteristics of the village need to be examined, a qualitative method is used to describe the data and examine a case study, and an analytical method is used to draw conclusions from the collected data. Furthermore, the method of collecting information involves using library sources to gather basic information, followed by field studies through visiting and observing the village sites.

کلیدواژه‌ها English

Vernacular architecture
sustainable architecture
rural housing
cold and mountainous climate
Wennan
ancient people
1-    اسپنانی، عباسعلی(1387). اقلیم معماری جزیره کیش. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان.
2-    آرشیو بنیاد مسکن شهر قم (1395). طرح تفضیلی روستای کهندان و ونان.
3-    رازجویان، محمود(1381). آسایش به‌وسیله معماری همساز با اقلیم. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. 
4-    رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ حاجی‌پور، مجتبی؛ فتاحی، احداله؛ و پایدارکل سنگ، ابوذر(1391). بررسی میزان انطباق ساخت‌وسازهای جدید در نواحی روستایی با معماری بومی و میزان رضایتمندی ساکنین روستایی (نمونه موردی: بخش مرکزی شهرستان دلفان). مسکن و محیط روستا، 31(139)، 85-98.
5-    سفلایی، فرزانه(1382). پایداری عناصر اقلیمی در معماری سنتی ایران. سومین همایش بهینه‌سازی مصرف سوخت.
6-    علی‌الحسابی، مهران(1385). آموزش معماری روستا چرا و چگونه. صفه، 16(1)، 20-33.  dor:20.1001.1.1683870.1385.15.42.5.7
7-    ﻋﻠﯽ‌اﻟﺤﺴﺎﺑﯽ، مهران؛ و راﻫﺐ، غزال(1387). ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﺧﺎﻧﻪ روﺳﺘﺎﯾﯽ ﻓﺮاﯾﻨﺪی از ذﻫﻨﯿﺖ ﺗﺎ ﻋﯿﻨﯿﺖ. تهران: بهمن‌آبادی. 
8-    قبادیان، وحید(1387). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 
9-    یوسفی، ناصح؛ و مرادخانی، ایوب(1388). بررسی چگونگی تجلی معماری پایدار در معماری بومی ایران. همایش ملی معماری پایدار همدان.
10-    Vale, B., & Vale, R. )1996(. Green Architecture : Design for a Sustainable Future. London : Thames & Hudson Ltd.

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 11 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 11 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1402