ارزیابی معیارها‌ی مؤثر بر کاهش اضطراب در طراحی کلینیک‌ها‌ی دندان‌پزشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه هنر و معماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران.

2 گروه هنر و معماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران

چکیده
حضور در مطب دندان‌پزشکی و قرار گرفتن بر روی یونیت برای معاینه، چندان آسان و توأم با آرامش نیست. یکی از مشکلاتی که باعث عدم مراجعه به‌موقع افراد به دندان‌پزشکی می شود، ترس و اضطراب است. این پژوهش با هدف ارزیابی معیارها‌ی مؤثر بر کاهش اضطراب در طراحی کلینیک‌ها‌ی دندان‌پزشکی، انجام شده است. ازین رو برای انجام پژوهش از روش مقایسه ای - تطبیقی استفاده شده و اطلاعات مورد نیاز نیز با استفاده از روش کتابخانه ای و اسنادی جمع آوری شده است تا مؤلفه ها‌ی تاثیر‌گذار بر کاهش اضطراب در کلینیک‌ها‌ی دندان‌پزشکی مشخص و دسته بندی شود و پس از آن با توجه به این مؤلفه‌ها به بررسی چند نمونه از کلینیک‌ها‌ی دندان‌پزشکی پرداخته شده و در قالب جدول و نمودار در مقاله تحلیل گردیده‌اند و به‌طور مجزا در هر یک از نمونه موردی‌ها مطالعه و بررسی صورت گرفته است تا هدف پژوهش محقق گردد. نتایج حاصل از داده‌ها نشان می‌دهد که عوامل محیطی مانند نور، رنگ‌، فرم و مبلمان دارای تأثیر بیشتری نسبت به عوامل انسانی همچون طراحی مناسب ورودی، خوانایی و دسترسی و ایجاد یکپارچگی بین فضای داخلی و خارجی، بر کاهش اضطراب در طراحی کلینیک‌های دندان‌پزشکی بوده و میزان این اثرگذاری در عوامل طبیعی مانند وجود آتریم و فضای سبز، طراحی حیاط متناسب با اقلیم، کنترل سروصدا با استفاده از موسیقی ملایم و تعامل با طبیعت به کمترین سطح خود نسبت به سایر عوامل می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Evaluation of effective criteria on reducing anxiety in the design of dental clinics

نویسندگان English

Bita Samanipour 1
Maryam Dastghayb Parsa 2
Kimia Alsadat Tabibzadeh 1
1 Department of Art and Architecture, Apadana Institute of Higher Education, Shiraz, Iran.
2 Department of Art and Architecture, Apadana Institute of Higher Education, Shiraz, Iran
چکیده English

Attending the dental office and being on the unit for examination is not so easy and relaxing. One of the problems that causes people not to go to the dentist on time is fear and anxiety. this research was conducted with the aimed of evaluating the effective criteria for reducing anxiety in design of dental clinics. Therefore, a comparative - comparative method was used to conduct the research and the required information was also collected using library and document methods in order to identify and categorize the factors affecting anxiety reduction in dental clinics and after that, according to these components, a few samples of dental clinics were examined and analyzed in the forms of tables and graphs in the article, and the components of each case sample were studied and investigated separately to achieve the purpose of the research. The results of the data show that environmental factors such as light, color, form and furniture have a greater effect than human factors such as the appropriate design of the entrance, legibility and access and creating integration between the interior and exterior spaces, on reducing anxiety in the design of dental clinics. The amount of this effect in natural factors such as the presence of atrium and green apace, yard design according to the climate, noise control with light music and interaction with nature reaches its lowest level compared to other factors.

کلیدواژه‌ها English

Anxiety
Dental clinic design
Environmental factors
Natural factors
Human factors
1-    آزادگان، بهروز(2021). کلینیک دندان‌پزشکی رویش. بازیابی شده در 22 دسامبر 2021، از طراحی کلینیک دندانپزشکی رویش - رسانه واقعیت در معماری. برگرفته از سایت https://roag.ir/p/rouyesh-dental-clinic/
2-    آقاتهرانی، مرتضی(1385). اهمال‌کاری بررسی علل و راهکارها‌ی درمان. قم: نشر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 
3-    امامقلی، عقیل. (1397). تأثیر معماری بر سلامت، ایده‌ای برای معماری درمانی. فصلنامه علوم رفتاری، 6(20)، 23-37.
4-    بلک‌برن، ایوی ماری؛ و دیویدسون، کیت ام(1374). شناخت درمانی افسردگی و اضطراب. ترجمه حسن توزنده ‌جانی. مشهد: آستان قدس رضوی. 
5-    تقی‌پور، ملیحه؛ عظمتی، سعید و مهاجر، الهه(1401). بررسی مؤلفه‌های مؤثر بر فضاهای مجتمع‌های مسکونی مبتنی بر ارتقا سلامت عمومی ساکنین مطالعه موردی: مجتمع‌های مسکونی گلستان و زنبق در شیراز. فصلنامه پژوهش‌های نوین معماری، 2(1)، 27-46. dor:20.1001.1.28209818.1401.2.1.2.7
6-    تمیزی، منوچهر؛ و فخرآوری، نیلوفر(1395). بررسی فضای بیمارستان از منظر روان‌شناسی محیط و درک فضا، چهارمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، معماری و شهرسازی، تهران، ایران.
7-    حسن‌پور، کسری؛ باقری، ملیحه؛ و الماسی، عادل(1390). نقش معماری مراکز درمانی در ارتقاء ایمنی و سلامت محیط بیمارستان برای بیماران. اولین همایش ملی بهداشت، ایمنی و محیط زیست.
8-    درگاهی، حسین؛ سراجی نسل، جبرائیل؛ صدر، س. جلیل؛ و صدری، گلسا(1388). آرگونومی در دندان‌پزشکی. مجله دندان‌پزشکی (دانشگاه علوم پزشکی تهران)، 22(4)، 199-207.
9-    رحیملو، ساناز؛ و هدفی، فرزانه(1397). بررسی مؤلفه‌ها‌ی اثرگذار در معماری داخلی فضاها‌ی درمانی با تأکید بر آرامش کودکان در کلینیک‌ها‌ی دندان‌پزشکی. مطالعات محیطی هفت حصار، 7(25)، 63-80.
10-     صدوقی، فرحناز؛ احمدی، مریم؛ مقدسی، حمید؛ و شیخ طاهری، عباس(1390). سیستم اطلاعات ایمنی بیمار: اهداف، ساختار
و وظایف. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 21(85)، 174-188.
11-    طراحی کلینیک دندان‌پزشکی (dental bliss) در تایلند(1398). بازیابی شده در 20 اسفند 1398، از طراحی داخلی کلینیک دندانپزشکی در تایلند. برگرفته از سایت https://boomarchi.ir/
12-    طلبه، عبدالستار(1397). راهبردهای طراحی کلینیک‌های دندان‌پزشکی با رویکرد ارتقا سلامت روان در فرایند درمان کنفرانس عمران، معماری، شهرسازی کشورهای جهان اسلام، تبریز، ایران.
13-    فرهادی نسب، عبداله؛ شکفته‌راد، علی؛ و کاشانی، خسرو(1387). بررسی وجود اضطراب و علل آن در بیماران مراجعه‌کننده به مطب‌های دندانپزشکی عمومی شهر همدان در سال 1384. مجله دندانپزشکی (دانشگاه علوم پزشکی تهران)، 1(21)، 36-40.
14-    قاسم‌پور، مریم؛ و حدادی، اعظم(1384). بررسی میزان ترس و اضطراب از دندان‌پزشکی در دانشجویان پزشکی و دندان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بابل. مجله دندان‌پزشکی جامعه اسلامی دندان‌پزشکان، 17(3)، 9-14.
15-    کنرلی، هلن(1382). اختلالات اضطرابی (آموزش و کنترل و درمان). ترجمه سیروس مبینی. تهران: انتشارات رشد. 
16-    گودوین، دانلد(1396). فوبی. ترجمه نصرت‌الله پورافکاری. تهران: انتشارات رشد. 
17-    مرتضوی، شهرناز(1380). روانشناسی محیط و کاربرد آن. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. 
18-    مطلبی، قاسم؛ و وجدان‌زاده، لادن(1394). تأثیر محیط کالبدی فضاهای درمانی بر کاهش استرس بیماران (بررسی نمونه موردی مطب دندان‌پزشکی). نشریه معماری و شهرسازی، 20(2)، 35-46.
19-    معماری معاصر ایران. (1401). کلینیک دندان‌پزشکی رویش. بازیابی شده در 17 اردیبهشت 1401. برگرفته از سایت https://www.caoi.ir/fa/projects/item/1702
20-    مقدم، مینا(1398). کلینیک دندان‌پزشکی داستان در شیراز، آتلیه معماری روایت. بازیابی شده در 7 بهمن 1398، از طراحی دکور کلینیک دندانپزشکی دکتر پاکشیر، آتلیه معماری کانتکست - خط معمار. برگرفته از سایت https://archline.ir/
21-    مقدم، مینا(1399). طراحی دکور کلینیک دندان‌پزشکی دکتر پاکشیر، آتلیه معماری کانتکست. بازیابی شده در 18 اسفند 1399، از طراحی دکور کلینیک دندانپزشکی دکتر پاکشیر، آتلیه معماری کانتکست - خط معمار. برگرفته از https://archline.ir/
22-    ملکی، زیبا؛ عشایری، حسن؛ جعفری، سیده زهرا؛ علوی، کاوه؛ و عظیمی، سمیه(1389). بررسی اثر موسیقی در کاهش اضطراب معالجات اندودانتیکس دندان‌پزشکی. مجله دانشکده علوم پزشکی شهید بهشتی، 28(3)، 165-171.
23-    مؤسسه فرهنگی هنری معماری. (1398). کتاب سال معماری معاصر ایران (1395-1397). تهران: نشر هنر معماری قرن. 
24-    نظری، پریسا؛ و بایزیدی، قادر(1397). تأثیر روان‌شناسی محیط بر طراحی مراکز دندان‌پزشکی. مطالعات عمران شهری، 2(5)، 149-162.
25-    ودیعتی صابری، بردیا؛ نشان‌دار اصلی، حمید؛ شریفیان، حمیدرضا(1397). اضطراب دندانپزشکی و عوامل مرتبط با آن در مراجعین به دانشکده علوم و خدمات دندانپزشکی. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 29(106)، 9-16.
26-    یزدانی، ابوالفضل؛ و زارع، سیدعلی(2019). کلینیک دندان‌پزشکی آلتیمیت. بازیابی شده در 23 نوامبر 2019، از کلینیک دندانپزشکی آلتیمیت. برگرفته از سایت https://aoapedia.ir/
27-    Barker, R. G. (1968). Ecological Psychology: Concepts and Methods for Studying the Environment of Human Behavior. Stanford, CA: Stanford University Press. Current Urban Studies, 3(4), 368-384.
28-    Del Nord, R. (2006). Environmental Stress Prevention in Children’s Hospital Design, Motta Architettura Srl, Milan.
29-    Dilani, A. (2001). Psychosocially supportive design. Scandinavian HealthCare Design World Hospitals and Health Services, 37(1), 20-4.
30-    Gelder, M. G., Lopez, I., & Andreason, N. (2000). New Oxford Textbook of Psychiatry. 4th ed. Oxford: Oxford;2000,P1139-1225.
31-    Jack D.Peterson., Leo C.Ward., Mitchel Bobrick. (1978). Light and Lighting in the Dental Office . Dental Clinics of North America, 22(3), 431-451. doi:10.1016/S0011-8532(22)00972-7
32-    Kellman, N. (1987). Considering children's special needs in the layout and scale of pediatrics hospitals. Children's Environments Quarterly, 3-5.
33-    Kohn, L. T., Corrigan, J. M., & Donaldson, M. S. (2000). To err is human: Building a safer health system. Institute of Medicine, Committee on Quality of Health Care in America.
34-    Whitehouse, S., Varni, J. W., Seid, M., Cooper-Marcus, C., Ensberg, M. J., Jacobs, J. R., & Mehlenbeck, R. S. (2001). Evaluating a children's hospital garden environment: Utilization and consumer satisfaction. Journal of environmental psychology, 21(3), 301-314. doi:10.1006/jevp.2001.0224

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 11 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 11 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1402